Over Kerstbomen, kerststallen en kerstconcerten aan de Costa Blanca

Kerstmis, de naam die de Katholieken aan dit geboortefeest van Jezus Christus gaven, terwijl dit feest bij de Protestanten het Kerstfeest of het geboortefeest van de Heer wordt genoemd, wordt door alle Christenen op 25 december met veel feestelijkheden herdacht.

Pasen, theologisch veel belangrijker, wordt in Noord-Europa veel minder nadrukkelijk gevierd dan in Zuid-Europa, waar het kerstfeest wel feestelijk wordt herdacht met de Kerstmis, die na het -door het vrouwelijke hoofd van de familie bereidde familiediner- op de avond van de 24ste december (Nochebuena) gezamenlijke wordt bezocht. Al komt daar tegenwoordig ook een beetje de klad in. Niet in het diner als belangrijke familiegebeurtenis, maar in het kerkbezoek.

Nadat de Germanen in hun midwinterfeesten (21 december) het boze verjoegen en het licht verwelkomden, zorgde Constantijn de Grote er in de 4e eeuw voor dat de geboorte van Jezus-Christus voortaan op 25 december zou worden gevierd. Aldus geschiedde. Een belangrijk onderdeel van de Germaanse midwintertradities is trouwens terug te vinden in het grote gebruik van brandende kaarsen gedurende de kerstperiode, net als de zgn. Kerstster, de zgn. Euphorbia pulcherrima, vanwege de vorm van de rode bloemen, die op een ster zouden lijken.

De Kerststal

In de Katholieke kerken (en veel Spaanse huisgezinnen) vinden wij de kerststal, die een directe verbeelding is van het kerstverhaal. Wie waren erbij?
Natuurlijk Maria en Jozef, plus de zingende en jubelende engelen. Maar de os en de ezel schijnen in het werkelijke bijbelse verhaal niet voor te komen. Die werden er door een zin uit het Oude Testament later bijgeplaatst. Wel de herders en hun schapen, terwijl de Drie Wijzen uit het Oosten er vaak pas na 25 december bijkomen. Zij kwamen immers pas op 6 januari bij de stal of de grot (ook dat is niet helemaal duidelijk) aan (zie Het feest van de Drie Koningen).

KerststalIn Spanje speelt het werkelijke beeld van de baby, het kindje Jezus, een belangrijke rol, merkten wij. Natuurlijk door haar aanwezigheid bij de viering, er wordt regelmatig naar verwezen, maar ook voor het werkelijke uitgaan van de kerk, waarbij de pastoor iedereen stevig uitnodigt naar voren te komen om het beeld (kindje), voor het uitgaan der kerk, op de navel te kussen. Wij hadden tenminste niet de moed om zonder kussen de kerk te verlaten en daar was de pastoor ook duidelijk blij mee.

De Kerstboom

De kerstboom (een spar en geen dennenboom!) is een vruchtbaarheidssymbool en waarschijnlijk versierden de Germanen, tijdens hun midwinterfeesten, deze groene boom die op hun erf stond. Luther koos deze boom in de zestiende eeuw als symbool van de geboorte van Jezus en zag in de boom de herinnering aan het paradijs, waarbij de ballen de verboden vruchten zijn, waar Adam en Eva vanaf moesten blijven en de piek als de ster, die de wijzen uit het Oosten de weg wezen naar Bethlehem. Om al die heidense wortels heeft de Katholieke Kerk de boom heel lang uit haar vieringen geweerd en pas sinds 1982 staat in het RK hoofdkwartier in Rome, het Vaticaan, een kerstboom. En ook daar versierd met ballen, engelenhaar, kaarsen en feestelijke slingers. Ook zijn er theologische interpretaties, die de kerstboom zien als het hout van Christus lijden of het groene hout wat verwijst naar de kribbe.

De Kerstman

De Kerstman, die in Spanje Papa Noël of Papa Coca Cola heet, vanwege de steeds groter worden commerciële belangen, is in Spanje vooral een vrolijke drukte- of stemmingmaker, meestal tijdens het gezamenlijke kersdiner, waarin iedereen de heer des huises of de oudste zoon herkent en die vaak de aanjager is voor allerlei, ook bij ons bekende kerstliedjes.

Kerstliedjes

Kerstliedjes, kerstconcerten, kerstmuziek waarin vaak allerlei geluiden voorkomen die het beeld van schapenbellen, rinkelende arrenslee bellen, kerkklokken moeten verbeelden. Natuurlijk in het Latijns, Gregoriaans (de taal van de Katholieke Kerk), maar ook in de landstaal en in allerlei muziekvormen voorkomt, gezongen door grote koren, waarin de kinderen vaak de engelen verbeelden, in pop- en jazzmuziek en voorgebracht met allerlei verschillende instrumenten. Stille Nacht, Heilige Nacht kun je dus zowel in het klassiek Gregoriaans, als in het swingend Amerikaans tegenkomen, maar komt wel voort uit de traditionele christelijke kerstliederen, terwijl Thank God It´s Christmas uit de koker van Queen komt en Jingle bells uit die van Bing Crosby.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *