La Huerta de Valencia – irrigatie op de vlakte

Twee van de zeven grote rivieren in de Comunidad Valencia, de Turia (280km) bij Valencia en de Segura (325km) bij Orihuela zorgden en zorgen er nog voor dat grote vlaktes in hun stroomgebied ‘tuinen’ van levensbelang werden en zijn. Het landschap is karakteristiek: rivieren, die uit de (hoge) bergen in het achterland komen, brengen keien, zand en klei mee wat makkelijk achter kan blijven op het vlakke gebied naar de kust. De rivieren monden uit in een relatief ondiepe zee, wat het effect van afzetting op de vlaktes versterkt.

In het achterland van Valencia ligt het bergsysteem, met o.a. de Sierra Calderona, de bergen van Serranía, de Pleiaden en het massief van Caroig Mondúver als een kom om Valencia heen. Vanuit de bergen meandert (waaiert) de rio Turia, soms behoorlijk ruig, uit over de vlakte ervoor, die de grootste kustvlakte langs de hele Spaanse Middellandse Zee is. Voorheen stroomde de Turia dwars door Valencia, maar vanwege de vele overstromingen, waarbij de stad regelmatig onder kwam te staan, is de rivierbedding verlegd, verder buiten de stad. Nu prijkt op de oude rivierbedding La Ciudat de las Artes y Ciencias.

De kunst van de irrigatie

De sterke stroming van de Turia werd door de Moren, die in de 8e eeuw aan de macht kwamen, ingedamd. Zij beheersten als geen ander, volgens de Arabische traditie, de techniek van irrigatie. De moerasgebieden werden gedeeltelijk drooggelegd door het bouwen van stuwen en dammen en het aanleggen van aquaducten en waterkanalen, die heden ten dage nog hun functie hebben en nog op dezelfde wijze beheerd worden als toen door het Tribunal de las Aguas de Valencia (het watertribunaal). Acht belangrijke ‘antieke’ irrigatiekanalen (acequia) vallen daar momenteel nog onder.

Nevenactiveiten

Als gevolg van deze infrastructuur ontwikkelde zich overal nevenactiviteiten, die handig gebruikt maakten van het water, zoals watermolens en wasserijen, waar omheen groepjes huizen en boerderijen werden gebouwd, Alquería’s, Moors voor dorp of gehucht. In sommige boederijen werden zijderupsen gehouden, andere werden uitgebreid tot kleine kastelen voor de landheren, maar er zijn er weinig meer van over. Sommige zijn in particulier bezit of als hotel/gastenverblijf in gebruik, die je dan midden in de stad kunt vinden.

Gewassen

Doordat er beheerst met de aan- en afvoer van water kon worden omgegaan, werd het gebied zeer geschikt voor het verbouwen van gewassen, wat de Romeinen ook al hadden geprobeerd om hun legioenen te voeden, maar niet in staat waren om dit op grotere schaal te doen zonder de ingenieuze irrigatiesystemen van de Moren. Het gebied werd bekend als La Huerta de Valencia (huerta betekent geïrrigeerde vlakte), de Tuin van Valencia. De Romeinen verbouwden granen, druiven en olijven, de Moren voegden daar ‘nieuwe’ groenten aan toe, zoals aubergine, artisjokken, alfalfa, maar ook citrusvruchten, aardnoten, amandelen, suikerriet en rijst, welke de Moren meebrachten uit China en India. Valencia was toen al een logistiek centrum en nu zelfs de op 3 na grootste stad van Spanje.

Stad niet te stuiten

Ruzafa, Valencia
Ruzafa, zuidwest van Valencia (bron: wiki)

Het eens zo uitgestrekte vruchtbare land, is voor een aanzienlijk deel opgeslokt door stedelijke uitbreiding van Valencia, waardoor er nu vele km waterkalen onder woningen en straten liggen en waar het oude landschap is opgegaan in de stad. Een speciaal voorbeeld is Ruzafa, wat in de 9e eeuw een boederij met tuin van Abd Allah al-Balansia was, ongeveer 2km van de stad Valencia. De boerderij verdween, maar de tuin er om heen werd destijds bewaard. Nu ligt de wijk (barrio) midden in de stad Valencia, ten zuiden van Plaza de Torros, die rond 1860 voor de poort van wat toen Ruzafa-stad was geworden, werd gebouwd.

La Huerta Oriolana

Een vergelijkbare vlakte ligt ook in de provincie Alicante, in het zuidelijkste puntje: La Huerta de Orihuela waar de Rio Segura meandert. Dit stroomgebied, in de regio La Vega Baja del Segura (stroomt ook in Murcia), geeft een vergelijkbaar beeld. Het landschap met dezelfde karakteristieken voorziet de steden en plaatsen in deze vlakte van gewassen. Historisch gezien is Orihuela de belangrijkste plaats in dit gebied, gevolgd door Torrevieja.

Eén reactie op “La Huerta de Valencia – irrigatie op de vlakte”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *